1
MARIJKE EKELSCHOT
De status van vrouwen¹
In juni gaan wat groepjes jongens tegen elkaar voetballen. Een heleboel andere jongens en
mannen en ook wel wat meisjes en vrouwen willen dat graag live zien. Nu bestaat de kans
dat er ook jongens en mannen komen die niet alleen graag naar voetbal willen kijken maar
ook - en vooral - zin hebben om de supporters van de tegenpartij in elkaar te slaan. Om daar
spannende wedstrijden van te maken worden nog meer mannenteams de arena ingestuurd:
het hele politie-apparaat wordt gemobiliseerd en ook de marechaussee. Het leger wordt
vooralsnog achter de hand gehouden. Dit mannelijk vertier zal de staat honderden miljoenen
gaan kosten, maar daar staat tegenover dat brouwerijen, horecagelegenheden, hotels en
vlaggetjes- en petjesfabrikanten gouden tijden zullen beleven.
De griezelige ernst waarmee door de overheden en media aan dit spektakel wordt gewerkt -
spergebieden, wetswijzigingen, intrekking van alle verloven - wekt ondertussende indruk dat
er geen voetbal maar een oorlog aankomt.
De echte oorlogen,burgeroorlogen en totalitaire regimes bevinden zich ondertussen elders;
die worden meestal ook gedragen en gevoerd door groepen minder of meer gewapende
mannen, maar ze resulteren in aanzienlijk grotere aantallen slachtoffers m/v en mensen die
proberen te voorkomen dat te worden. Die laatsten slaan op de vlucht, naar een hopelijk
veiliger deel van hun eigen land, naar een land in de regio en - afgemeten aan de totale
aantallen vluchtelingen - incidenteel naar een rijk westers land.
Het is in die rijke landen dat de meeste ophef over en weerstand tegen het opvangen van
vluchtelingen bestaat. Maar ze moeten wel, omdat ze het Vluchtelingenverdrag van 1951
hebben ondertekend. Het is aan de hand van de vluchtelingendefinitie in dat verdrag dat
bepaald wordt of iemand een vluchtelingenstatus - de A-status in de wandeling - krijgt. Een
vluchteling is:
'elke persoon die uit gegronde vrees voor vervolging wegens zijn ras, godsdienst,
nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of wegens zijn politieke overtuiging,
zich bevindt buiten het land waarvan hij de nationaliteit bezit, en die de bescherming van dat
land niet kan of, uit hoofde van bovenbedoelde vrees, niet wil inroepen (...)'²
1
Verschenen in Lover 3, 2000
2
De erkenning als vluchteling in de geest van de verdragstekst resulteert in een zogenaamde A-status.
Nederland biedt verder nog een vergunning tot verblijf op humanitaire gronden - vtv - voor de mensen die niet
passen in de verdragstekst maar vanwege bijvoorbeeld ernstige trauma's niet geweigerd worden. Dan is er nog
de voorlopige verblijfsvergunning (vvtv) voor mensen van wie verwacht wordt dat het land van herkomst vrij snel
weer veilig zal zijn (bijvoorbeeld verstrekt aan Kosovaren). Zowel de A-status als de 'humanitaire' status geeft in
principe recht op gezinshereniging. Als echtpaarhelften tegelijk asiel aanvragen, is het in principe voldoende dat
een van de twee als vluchteling wordt erkend; de ander krijgt dan automatisch ook een zelfstandige
verblijfsvergunning.
Tegen beslissingen van de Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND) kan beroep aangetekend worden bij de
rechter. De mensen die ook daar nul op hun rekest krijgen worden 'uitgezet', wat in de meeste gevallen
vooralsnog betekent dat ze, als ze niet kunnen of willen vertrekken, op de Nederlandse straat worden gezet en
verder maar moeten zien hoe ze, ondanks het uitstervingsbeleid dat sinds de Koppelingswet wordt gevoerd, zien
te overleven. De staatssecretaris van Justitie heeft gezegd dat hij in april 2000 echt gaat beginnen met
grootschalige verwijderingen uit Nederland. Hij legitimeert dat te pas en te onpas met een
verwijzing naar de
zorgvuldigheid van de Nederlandse asielprocedure, daarmee suggererend dat de mensen die afgewezen/uitgezet
worden dat werkelijk aan zichzelf te danken hebben.
In 2001 treedt de nieuwe Vreemdelingenwet in werking. Voor alle vluchtelingen die niet meteen worden
afgewezen komt er dan waarschijnlijk een tijdelijke verblijfsvergunning van drie jaar. Daarna kan pas
geprocedeerd worden voor een permanente vergunning.
 |
 |
 |